Achtergrond
Veel mensen zijn erg streng en kritisch voor zichzelf, wat vaak samengaat met klachten als stress, piekeren en somberheid. Het programma Zelfcompassie: minder streng voor jezelf richt zich op het ontwikkelen van een vriendelijkere kijk op zichzelf.
Meer dan 6.000 mensen zijn tot nu toe met dit programma aan de slag gegaan, waarvan de meerderheid (97%) als onderdeel van een blended behandeltraject.
Methode
De onderzoekspopulatie
In totaal hebben 277 gebruikers zowel de voormeting als de nameting ingevuld, met ten minste drie weken tussen de metingen. Van deze groep is 87% vrouw en de gemiddelde leeftijd 43 jaar (SD = 14).
De ernst van de klachten op de voormeting verschilt niet significant van de totale groep gebruikers; de steekproef is wel significant ouder (gemiddeld zes jaar) en bevat in verhouding meer vrouwen (88% versus 82%).
De Self-Compassion Scale
Zelfcompassie is aan het begin (T0) en aan het einde (T1) van het programma gemeten met de Self-Compassion Scale (SCS). Deze vragenlijst bestaat uit 24 vragen die gescoord worden van 1 tot 5 (totaalscore 24-120), waarbij een lagere score een hogere zelfcompassie betekent. De lijst is onderverdeeld in zes schalen: zelfvriendelijkheid, zelfbeoordeling, menselijkheid, isolatie, mindfulness en overidentificatie. Per schaal geldt: 0-10 hoge zelfcompassie, 11-14 matige zelfcompassie en 15-20 lage zelfcompassie.
Resultaten
Toename van zelfcompassie
Op elke schaal van de SCS is op de nameting een toename van zelfcompassie te zien. In totaal nam de zelfcompassie met 18% toe. Op alle schalen is een groot significant effect gemeten: de effect sizes variêren tussen η² = .40 en η² = .60 (Repeated Measures ANOVA, p < .001).
Met name bij de schalen mindfulness, zelfvriendelijkheid en menselijkheid wordt de groep met een hoge mate van zelfcompassie een stuk groter. Bij mindfulness gaat de groep met hoge zelfcompassie van 72 naar 176 gebruikers en bij zelfvriendelijkheid van 15 naar 132. Bij de schalen mindfulness en menselijkheid schuift het gemiddelde op de nameting naar de categorie ‘hoge zelfcompassie’.
Factoren die samenhangen met de toename
Mensen met een lagere zelfcompassie op de voormeting laten een significant grotere toename zien (r = .36, p < .001). Voor hen is meer ruimte voor verbetering en mogelijk zijn zij ook meer gemotiveerd en betrokken bij het programma.
Ook een jongere leeftijd hangt samen met een grotere verbetering (r = -.20, p = .002). Controleren we voor leeftijd in het model, dan blijft het effect overeind: leeftijd is dus niet allesbepalend. Er is geen significant verschil tussen mannen en vrouwen.
Tijd tussen de metingen
Er is een significant verband tussen het aantal dagen tussen de voor- en nameting en de toename van zelfcompassie (r = .26, p < .001): hoe langer de tijd tussen de metingen, hoe groter de toename. De sterkste toename vindt plaats in de eerste zes weken; de meeste gebruikers doorlopen het programma in 3 tot 6 weken.
Geholpen zijn en toename van zelfcompassie
Gebruikers die zich geholpen voelen door het programma laten een drie keer zo grote toename van zelfcompassie zien als gebruikers die zich niet geholpen voelen (p = .002, N = 127). Wie een grotere toename laat zien, is het significant meer eens met de stelling ‘Door dit programma zijn mijn klachten afgenomen’ (r = .45, p < .001, N = 127) en is significant tevredener over het programma (r = .42, p < .001, N = 127). Vanwege de beperkte power zijn deze analyses gedaan bij iedereen met ten minste één week tussen de metingen.
In hoeverre de toename is toe te schrijven aan de face-to-face-therapie weten we niet; deze bevindingen suggereren dat die ten minste gedeeltelijk aan het programma is toe te schrijven.
Manieren van geholpen zijn
Bij dit programma voelen relatief veel mensen zich geholpen door nieuwe inzichten, beter met klachten om kunnen gaan, een positievere kijk op dingen en meer controle op de situatie dan bij het gemiddelde van alle programma’s op het platform (N = 228).
Conclusie
Het programma ‘Zelfcompassie: minder streng voor jezelf’ laat een significante toename van zelfcompassie zien (18%), met grote effecten op alle zes schalen van de SCS (η² tussen .40 en .60).
De toename is het grootst bij gebruikers die met een lage zelfcompassie starten en bij jongere gebruikers. Ook geldt: hoe langer de doorlooptijd, hoe groter de toename, met de sterkste stijging in de eerste zes weken.
Gebruikers die zich geholpen voelen laten een drie keer zo grote toename zien als gebruikers die dat niet doen, wat erop wijst dat de toename ten minste gedeeltelijk aan het programma is toe te schrijven.
