21-07-2022

De vraag naar jeugdhulp is in de afgelopen jaren enorm toegenomen. Hoe komt het dat zoveel jongeren hulp nodig hebben? En hoe kunnen we dit voorkomen? Bert Wienen is psycholoog, onderzoeker en adviseur van gemeenten, onderwijs en jeugdhulp. Hij heeft een unieke kijk op preventie van jeugdhulp, die we in dit artikel onder de loep zullen nemen.

Preventie in de jeugdzorg: uitzoomen op de samenleving

Zo’n twintig jaar geleden had 1 op de 27 kinderen een vorm van jeugdhulp. Tegenwoordig is dat getal in sommige gemeenten gegroeid tot wel 1 op de 5! De vraag naar jeugdhulp is dus enorm gegroeid en nadenken over preventie is noodzakelijk. Hoe kunnen we voorkomen dat jongeren jeugdhulp moeten inschakelen?

Wanneer we het over preventie hebben, gaat het vaak over dingen die het individu zou kunnen doen om mentale problemen voor te blijven: genoeg bewegen, voldoende rust nemen, letten op voeding etcetera. Er wordt dan ingezoomd op het individu. Maar Bert Wienen is juist een voorstander van uitzoomen: uitzoomen op de samenleving, in plaats van inzoomen op het individu.

Leren van de geschiedenis: het riool van 2022

Kunnen we iets leren van de geschiedenis? Bert Wienen laat zich inspireren door de negentiende eeuw. Toen klopten er ook veel mensen aan bij artsen, met klachten als infecties, buikloop, schimmels etc. Ook toen dachten artsen na over preventie. Ze zoomden uit op de samenleving en kwamen tot de conclusie dat het gebrek aan hygiëne een belangrijke veroorzaker was van de gezondheidscrisis. Een rigoreuze ingreep was nodig: alle huizen moesten aangesloten worden op riolering en stromend water.

Artsen riepen de politiek op om in te grijpen en dit te realiseren. Ze werden door velen uitgelachen: de samenleving veranderen, dat kan toch niet zomaar? Maar het is gelukt en onze fysieke gezondheid is met sprongen vooruit gegaan door die ingreep.

Quote Bert Wienen: "Wanneer ik uitzoom op de huidige samenleving, zie ik een prestatiemaatschappij."

Het effect van onze prestatiemaatschappij op jongeren

Dus wat is het riool van 2022? Welke grote ingreep moet er gedaan worden om de vraag naar jeugdhulp te verminderen? Bert heeft hier geen kant-en-klaar antwoord op. Maar wanneer hij uitzoomt op de huidige maatschappij ziet hij een prestatiemaatschappij.

We hebben een prestatiemaatschappij gecreëerd, waarin we kinderen vertellen dat ze er alles uit moeten halen, dat ze verantwoordelijk zijn voor hun eigen prestaties, tegenslagen, ziekten en gezondheid, en dat zij de beste versie van zichzelf moeten worden. En er zijn steeds meer kinderen die zeggen: “Die druk wordt mij teveel. Dat kan ik niet alleen. Daar heb ik hulp bij nodig.”

Het omarmen van variëteit

Er is dus een steeds hoger wordende norm binnen onze prestatiemaatschappij. En iedereen die afwijkt van die norm, wordt al snel als “mislukt” of “ziek” bestempeld; als iets wat opgelost dient te worden in de jeugdhulp. “Daar gaat het mis”, aldus Bert Wienen. Preventie begint bij het écht zien van kinderen en de variëteit tussen kinderen erkennen en omarmen. Bert gebruikt hier een mooie bloemen-metafoor voor (zie onderstaand filmpje).

Terug naar de basis: de preventieve rol van het onderwijs

Kinderen en jongeren hebben een plek van rust nodig, waar zij kunnen zijn wie ze zijn en met persoonlijke aandacht begeleid worden. Klinkt zo’n plek je bekend in de oren? Juist, het onderwijs. Maar de huidige staat van het onderwijs – lerarentekorten, hoge werkdruk en grote klassen – zorgt ervoor dat een goede pedagogische relatie niet mogelijk is.

Als we nadenken over wat het riool van 2022 zou kunnen zijn, moeten we het misschien wel zoeken in de huidige staat van het ondergefinancierde onderwijs. Bert Wienen roept de overheid op om het onderwijs aan te pakken, zodat ieder kind de persoonlijke aandacht kan krijgen die het verdient en geen kind in Nederland zich hoeft af te vragen “doe ik er wel toe?”.

Bert Wienen sprak over dit onderwerp tijdens ons online event De zorg op z’n kop. Bekijk zijn inspirerende sessie.

Therapieland en preventie

Therapieland wordt ook preventief ingezet, bij bijvoorbeeld huisartsenpraktijken. Voordat iemand doorverwezen wordt naar jeugdhulp of de ggz, kan er zelfstandig gewerkt worden aan bepaalde klachten via ons zelfhulpportaal. Daarnaast werken we aan preventie en amplitie via ons andere label: Gezondeboel. Gezondeboel biedt e-MentalHealth-programma’s voor werknemers, studenten, het sociaal domein en preventieve zorgverleners.

Onze gebruikers houden levenslange toegang tot de programma’s die zij doorlopen. Wanneer het even wat minder gaat, kunnen zij terugkomen bij het programma, nog eens doornemen wat destijds geholpen heeft en zo hopelijk een nieuwe behandeling voorkomen.

Benieuwd naar onze e-Healthprogramma’s?

Misschien ook interessant

Alles voor een gebalanceerde levensstijl

Therapieland Klaar Loggen

 e-Health bij chronisch somatische aandoeningen

Therapieland PS is een tweemaandelijkse bijeenkomst waarin teamleden van Therapieland en onderzoekers uit het veld in gesprek gaan over de

Lees meer
Minder wachtenden in de GGZ door het verkennend gesprek

30% minder wachtenden in de GGZ door een andere manier van gespreksvoering: het verkennend gesprek | Gloria Girbling

Post Views: 1.047

Lees meer

AI-toepassingen binnen de zorg

Afgelopen donderdag stond in het teken van de Innovatie-estafette. Bert van der Hoek (CEO Trimbos-instituut), Nicky Hekster (IBM) en Dr.

Lees meer

Beeldbellen via Therapieland t/m 17 mei gratis beschikbaar

Nieuwe functionaliteit: beeldbellen   Door de recente ontwikkelingen en nieuwe richtlijnen omtrent het coronavirus merken wij dat veel van onze

Lees meer

Betekenisvolle zorg met Positieve Gezondheid

Zorgprofessionals maken steeds vaker de keuze om een ander soort gesprek te voeren met een cliënt, namelijk vanuit het perspectief

Lees meer