Het is echt niet zo anders dan gewoon behandelen

Bij psychologenpraktijk Vriend maken ze al langer intensief gebruik van beeldbellen en de online programma's van Therapieland. Rixta Vriend, GZ-psycholoog en praktijkhoudster, begon ruim een jaar geleden met online behandelen. Ze leerde erover van collega Suzanne Kaandorp, de eerste reizende psycholoog die volledig online behandelde vanaf plekken over de hele wereld. Rixta, fanatiek zeilster, raakte geïnspireerd: met e-health kon ze ook tijdens verre zeilreizen haar cliënten blijven bijstaan. Ondanks wat problemen in de aanloopfase werd al snel duidelijk dat het werkte. Tegenwoordig is online behandelen volledig geïntegreerd in haar praktijk, afwisselend met face-to-facegesprekken.

Van spreekkamer naar beeldbellen

De overstap naar online behandelen brengt vragen mee. Kun je persoonlijk contact online voldoende borgen? Is het contact via een scherm niet te kil? En hoe ervaren cliënten dit? De grootste uitdaging zit volgens Rixta in het opstarten. "Zelf merkte ik dat mijn eerste beeldbelgesprekken wat oppervlakkiger waren. Het gesprek was vooral gericht op het bespreken van huiswerk en ging niet zo de diepte in. Ook gebruikte ik enkel korte psychologische technieken. Tegenwoordig merk ik nog maar weinig verschil tussen een beeldbelgesprek en een face-to-facegesprek."

Gaandeweg merkte Rixta dat online behandelen ook geschikt is voor meer diepgang. Via beeldbellen en de online modules van Therapieland zet zij nu verdiepende technieken in zoals EMDR, schematherapie en exposure. "Ook via beeldbellen kun je heel goed aan iemands gezicht zien wat er met hem of haar gebeurt."

Voordelen van online behandelen

"Wat ik het grootste voordeel vind, is de flexibiliteit. Ik kan snel een kwartiertje met een cliënt beeldbellen om bijvoorbeeld een opdracht uit te leggen. Daarvoor zou ik de cliënt niet helemaal naar mijn praktijk laten komen. Ook kies ik er weleens voor om een sessie op te delen in drie keer een kwartier, omdat het voor sommige cliënten moeilijk is hun aandacht te bewaren tijdens een lange sessie."

"Een behandeling via videobellen heeft iets heel gemoedelijks. De cliënt hoeft zijn huis niet uit en je zit als behandelaar midden in iemands leven, vaak letterlijk in de huiskamer. Cliënten ervaren dit vaak als veilig."

Vijf tips van Rixta

1. "Zorg ervoor dat je camera op ooghoogte staat. Ik vind het prettig om een deel van mijn handexpressie te kunnen laten zien, maar tegelijkertijd zorg ik dat mijn ogen niet te ver van het scherm afstaan, zodat ze goed zichtbaar zijn voor de cliënt."
2. "Wees je bewust van je omgeving. Sommige behandelaren kiezen een neutrale achtergrond, zoals een witte muur. Ik vind een boekenkast sfeervoller. Zorg wel dat het niet te persoonlijk wordt: geen foto's op de achtergrond, dat leidt te veel af."
3. "Richt je volle aandacht op de cliënt. Gebruik oortjes of een koptelefoon, zodat niemand bij jou thuis kan meeluisteren. Een koptelefoon zorgt er ook voor dat je stem warmer en dichterbij klinkt." Raad de cliënt hetzelfde aan.
4. "Het beeld kan weleens wegvallen. Dat is niet erg, zolang je vooraf aangeeft dat het kan gebeuren. Spreek duidelijk af wat jullie doen als de verbinding wegvalt."
5. "Merk je dat de cliënt wordt afgeleid door kinderen of huisgenoten, vraag dan om een rustige plek te zoeken. Ik heb wel eens gebeeldbeld met een cliënt die aan een rustige plek aan het water zat."

Wat ze collega's meegeeft

Rixta verwacht dat de combinatie van online en face-to-face steeds gewoner wordt. "Het belooft een veel efficiëntere manier van werken te zijn, voor iedereen." Wat zij andere behandelaren wil meegeven: "Gewoon doen, ga ervoor. Het is echt niet zo anders dan gewoon behandelen."