Een behandeling op maat, afgestemd op het kind en zijn systeem

Behandeling op maat

Kun je iets vertellen over jouw manier van traumabehandeling bij kind en jeugd?

"De basis van mijn traumabehandelingen is steeds hetzelfde, maar de manier waarop verschilt. Het bieden van een behandeling op maat, afgestemd op de cliënt en diens systeem, vind ik het leukste aan mijn vak. Zo heb ik met een meisje haar traumaverhaal uitgewerkt in de vorm van een toneelspel, waarvoor we natuurlijk eerst het script moesten schrijven. Een ander kind beeldde zijn verhaal uit met dinosaurussen. Voor het verbeteren van emotieregulatie heb ik ook diverse spelletjes en activiteiten in huis. Maar werken uit een werkboek en/of met e-health is ook iets waar ik vaak voor kies."

"Ook vind ik het erg belangrijk om de ouders en omgeving van een cliënt te betrekken bij de behandeling. Mijn visie is dat als we — kind, ouders/opvoeders, omgeving — niet hetzelfde beeld hebben over wat er aan de hand is, hoe de klachten zijn ontstaan en welke behandelmethodiek het beste past, de kans op stagnatie in de behandeling groot is."

Methodiek

Welke behandelmethodes pas jij toe bij het behandelen van trauma?

"Ik bied individuele behandelingen, ouderbegeleiding en ouder-kind-behandelingen waarbij ik doorgaans start met een uitgebreide screening en diagnostiek, tenzij het beeld vooraf al duidelijk is. Ik gebruik deze diagnostiekfase om enerzijds een beeld te krijgen van wat er aan de hand is, maar ook om te kijken wat de port of entry (naar het model van Daniel Stern) voor de behandeling zal zijn. Tevens is deze fase belangrijk om een werkrelatie op te bouwen met zowel mijn cliënt als diens ouders/opvoeders."

"Methodiek die ik inzet: cognitieve gedragstherapie, TF-CBT, Theraplay, elementen van DDP/AFFT, EMDR, schematherapie, ImRs, meerstoelentechniek en de stabilisatiemethode 'Slapende Honden? Wakker Maken!'. Bij diagnostiek baseer ik mijn keuzes onder andere op het diagnostisch traject complex trauma bij jeugdigen en hun ouders van de Expertgroep complex trauma (2013). Ik laat mij aanvullend inspireren door theorie van onder anderen Bruce Perry, Dan Hughes, Pat Ogden, Bessel van der Kolk en Greenspan. En ik lees regelmatig de richtlijnen jeugdhulp en jeugdbescherming, omdat je per casus toch weer andere zaken uit deze richtlijnen haalt."

Altijd up-to-date blijven

"Ik ben continu bezig met mijzelf doorontwikkelen: door deelname aan congressen of webinars, door het bijhouden van vakliteratuur en nieuwsbrieven van verschillende vakverenigingen, en ik leer ook veel van posts van collega's op LinkedIn. Ik houd ervan om me bij te scholen wanneer ik merk dat ik iets nog niet weet of dat ik ergens beter in zou kunnen worden."

Welke methode wanneer

Hoe bepaal je welke methode je wanneer inzet?

"Bij intrusieve beelden of een duidelijke link tussen klachten in het nu en een ervaring uit het verleden die goed met EMDR bewerkt kan worden, zal ik daarmee starten. Als ik inschat dat een cliënt baat heeft bij het verstevigen van kennis en coping op het gebied van PTSS, cognitie, ontspanning of emotieregulatie, zal ik starten met TF-CBT."

"Mijn ervaring is dat EMDR snel kan werken als het gaat om intrusieve herinneringsbeelden, en dat TF-CBT en interventies uit de schematherapie, aangevuld met andere methodieken, meer aansluiten bij kinderen en jongeren die opgroeien in complexe gezinssituaties. Zij moeten ook steviger gemaakt worden om traumaverwerking aan te kunnen gaan, en coping aanleren om te voorkomen dat ze opnieuw in vergelijkbare nare situaties komen."

Het stabilisatiedebat

Wanneer begin je met het behandelen van trauma?

"Zodra herbelevingen voorop staan en/of het duidelijk is dat klachten in het hier en nu samenhangen met ingrijpende gebeurtenissen uit het verleden, zal ik starten met traumabehandeling in de vorm van EMDR. Mijn ervaring is dat het ook belangrijk is om aandacht te houden voor stabilisatie. Soms is het handig om de behandeling eerst te richten op stabilisatie, soms juist op traumabehandeling, maar vaak gaat het ook heel goed samen."

De rol van e-health

Welke rol speelt e-health binnen jouw traumabehandelingen?

"Sinds 2019 zet ik de programma's van Therapieland regelmatig in bij de behandeling van depressie, angst, zelfbeeld, ADHD en ASS. Zowel de programma's voor de kinderen als voor de ouders vind ik nuttig."

"Ik ben in 2018 door Therapieland betrokken bij de ontwikkeling van het programma Grip op jouw emoties. Ik weet dat Therapieland meer aanbod heeft om in te zetten bij traumabehandeling, maar ik ben er nog niet aan toegekomen om me daar verder in te verdiepen."

Wat ze collega's meegeeft

Welke tip zou jij beginnende behandelaren van trauma mee willen geven?

"De opleidingen TF-CBT en 'Slapende Honden? Wakker Maken!' hebben mij goed geholpen om de theorie achter traumabehandelingen te snappen. EMDR kan snel en effectief werken en is in veel gevallen voldoende. Maar houd oog voor het verstevigen van vaardigheden en coping, als dat nodig is."